صفحه اصلی | سایت دانشگاه | تماس با ما | پيوندها | اخبار | راهنمای تلفن و پست الکترونیک | پست الکترونیک | پیام نما

aks asli



moharam1

لیکن پلان چاپ

 

بیماری لیکن پلان

ليكن پلان يك بيماري التهابي پوست و دهان است كه حدود 1 تا 2 درصد جمعيت را درگير مي كند. نامlichen به گياهي بهمين نام اشاره دارد كه روي صخره ها و درختها مي رويد و عبارت "planus" به معناي پهن و صاف است. براي شناخت اين بيماري بايد توجه داشت كه اين بيماري چه مواردي را شامل نميشود. ليكن پلان يك بيماري عفوني نيست و سرايت آن از شخصي به شخصي ديگر غير ممكن است. همچنين اين بيماري سرطان نيست و به نظر نمي رسد توارث و تغذيه در ايجاد آن نقشي داشته باشند. ليكن پلان يك بيماري التهابي است كه پوست، دهان، يا هر دو را درگير مي كند. در اين بيماري ممكن است پوست ناحيه تناسلي نيز درگير شود. ليكن پلان پوست هر دو جنس را به طور يكسان مبتلا مي كند ولي نوع دهاني آن در خانمها دو برابر مردان ديده مي شود و همچنين در سنين ميانسالي شايعتر است. علت ايجاد اين بيماري هنوز معلوم نيست. در حال حاضر نظريه هاي مختلفي براي توضيح ليكن پلان وجود دارد ولي متخصصين پوست بر اين عقيده اند كه اين بيماري را مي توان در گروه بيماريهاي خود ايمني جاي دارد. اين موضوع به اين معناست كه گلبول هاي سفيد خون به قسمتهاي نرمال و طبيعي پوست غشاهاي مخاطي، مو و ناخن حمله مي كنند. مواردي از راش هاي شبيه ليكن پلان وجود دارد كه به شكل واكنشهاي آلرژيك نسبت به داروهاي ضد فشار خون، بيماريهاي قلبي و آرتريت بروز مي كند. شناسايي و متوقف كردن مصرف دارو به رفع اين مشكل كمك مي كند و ظرف چند هفته اين راش ها بهبود مي يابند. بعضي از بيماران ليكن پلان ممكن است به هپاتيت c هم مبتلا باشند و متخصص پوست مي تواند بيمار را از اين لحاظ بررسي كند. ليكن پلان پوست: ليكن پلان پوست پوستي بوسيله برجستگي هايي به سطح صاف و رنگ قرمز تيره مشخص ميشود كه مي توانند خارش زيادي داشته باشند. در بعضي از موارد يك هاشور سفيد ديده ميشود كه به آن استرياي ويكهام (Wickham's) گفته ميشود. اين ضايعات در هر جاي بدن ممكن است ديده شوند ولي روي مچ دستها و مچ پاها بيشتر ديده مي شوند. بيماري را مي توان روي گردن، پشت، رانها، قسمت تناسلي و بندرت در پوست سر و ناخنها نيز ديد. ضايعات ليكن پلان روي رانها معمولا ظاهر تيره تري دارند وممكن است به شكل پچ هاي كلفت ( ليكن پلان- هيپروتروفيك) بخصوص روي ساق پاها ديده شوند. در ليكن پلان نوع تاولي كه مورد نادري است اين ضايعات به شكل تاول ديده ميشوند. معمولا ظاهر مشخص ليكن پلان تشخيص آن را آسان مي سازد ولي گاهي ممكن است براي تائيد تشخيص نياز به بيوپسي وجود داشته باشد. ليكن پلان پوستي معمولا مشكلاتي در فرد ايجاد مي كند كه درمان را ايجاب مينمايد. اگر خارش شديد وجود داشته باشد بايد به رفع آن كمك كرد. خيلي از موارد ليكن پلان در ظرف مدت دو سال بهبود مي يابند و سبب ايجاد لكه هاي قهوه اي رنگ در محل ضايعات مي شوند كه ممكن است به مرور زمان بدون درمان كمرنگ تر شوند. حدود يك پنجم بيماران دچار حمله دوم ليكن پلان ميشوند. درمان ليكن پلان پوستي: هنوز درمان قطعي براي ليكن پلان وجود ندارد ولي اغلب مي توان خارش بيمار را كنترل كرد و ظاهر ضايعات را بهبود بخشيد. از آنجا كه تظاهرات اين بيماري در افراد مختلف متفاوت است هيچ درماني را نمي توان به عنوان درمان قطعي و كامل در مورد همه بيماران اعمال نمود. درماني كه بصورت شايعتر و رايج تري از آنها استفاده ميشود شامل استفاده از كرمها و پمادهاي كورتيكواستروئيد موضعي يا ساير داروهاي ضد التهاب و آنتي هيستامين هاي خوراكي است. موارد شديدتر بيماري ممكن است نياز به داروهاي قويتري مانند كورتيزون خوراكي يا PUVA درماني داشته باشند. ممكن است ضايعات جديد در محلهاي آسيب ديده پوست ايجاد شوند. بنابراين بيمار بايد از ايجاد صدمات پوستي اجتناب كند. ليكن پلان دهان: اين مشكل از ليكن پلان بيش از همه در قسمت داخلي گونه ها ديده ميشود ولي مي تواند زبان، لبها و لثه را درگير كند. درمان ليكن پلان دهان مشكلتر است و دوره درگيري در آن طولاني تر از نوع پوستي است. خوشبختانه خيلي از موارد ليكن پلان دهان مشكلات كوچكي ايجاد مي كنند. در حدود يك پنجم افراد دچار ليكن پلان دهاني به نوع پوستي هم مبتلا هستند. ليكن پلان دهاني به شكل تيپيك بصورت ضايعاتي با خطوط و نقاط سفيد بروز ميكند كه معمولا براي بيمار مشكل ساز نيستند. معمولا دندانپزشكان در طول معاينه دهان به طور تصادفي متوجه اين ضايعات مي شوند. اشكال شديدتر ليكن پلان دهاني مي تواند سبب ايجاد زخم هاي دردناكي در دهان شود كه ممكن است شبيه ضايعات قارچي يا عفونت باشد. بيوپسي ناحيه درگير ممكن است براي تائيد تشخيص لازم باشد. گاهي مطالعه بيوپسي بافتي توسط يك تكنيك ويژه و آزمايشات خوني براي افتراق اين بيماري از ساير بيماريهاي دهان لزوم پيدا مي كند. واكنشهاي آلرژيك شبيه به ضايعات ليكن پلان نسبت به مواد دندانپزشكي در بعضي از موارد ديده ميشود كه خيلي نادرند كه برداشتن و خارج كردن اين مواد توصيه ميشود. درمان ليكن پلان دهاني: هيچ درماني قطعي براي ليكن پلان دهاني در دست نيست هرچند درمانهاي زيادي وجود دارند كه مي توانند درد و زخم را از بين ببرند. در صورتي كه بيماري هيچ درد يا سوزشي ايجاد نكند ممكن است نيازي به درمان نباشد. اشكال شديدتر ليكن پلان را كه با درد، سوزش، قرمزي، تاول و زخم همراهند مي توان با طيف وسيعي از داروها بصورت هم موضعي و هم خوراكي درمان كرد. مانند هر بيماري ديگر داخل دهان، ليكن پلان مي تواند سبب كاهش بهداشت و سلامتي دندان و ايجاد بيماريهاي لثه شود. مراقبتهاي بهداشتي روزانه دقيق در اين موارد اهميت دارد. بيماران در معرض خطر: در بيماران مبتلا به ليكن پلان دهاني ممكن است خطر سرطان دهان كمي بيشتر باشد. بهمين علت قطع مصرف الكل و محصولات تنباكو و توتون كه خود سبب افزايش خطر ابتلا به سرطان هاي دهان ميشوند عاقلانه است و بيمار بايد هر ماه تا 12 ماه به متخصص پوست مراجعه نمايد. غذا: غذاهاي تند و ادويه دار، مركبات، محصولات گوجه فرنگي، نوشدنيهاي محتوي كافئين مثل قهوه، كولا و غذاهاي ترد مثل تست و چيپس مي توانند سبب تشديد ليكن پلان دهاني بخصوص در صورت وجود زخمهاي باز در دهان شوند. ليكن پلان ناحيه تناسلي: اين نوع كمتر ديده ميشود. حدود يك پنجم زنان درگير دچار ليكن پلان و وولوار يا واژينال هستند كه ممكن است مشكلات عمده اي ايجاد نكنند ولي مناطق قرمز يا زخمهاي باز ممكن است ايجاد درد بخصوص هنگام نزديكي كنند و نياز به درمان دارند. درگيري ناخن: تغييرات ناخن در ليكن پلان ديده شده است. بخش عمده تغييرات ناخن به علت آسيب بستر يا ريشه ناخن ايجاد ميشود. معمولا فقط چند ناخن دست يا پا درگير ميشود ولي گاهي همه ناخن ها گرفتار ميشوند. تغييرات ناخن ممكن است با يا بدون درگيري پوستي ديده شود. تغييرات ناخن ليكن پلان شامل ايجاد شيار طولي، جداشدن، نازك شدن ناخن و از دست دادن ناخن است. در موارد شديد ممكن است ناخن به طور موقت يا دائم از بين برود. درگيري پوست سر: ليكن پلان مي تواند قسمتهاي مودار مانند پوست سر را به شكل نادر درگير كند. به اين نوع از درگيري ليكن پلانوپيلاريس گفته ميشود و مي تواند سبب ايجاد قرمزي، تحريك و در بعضي موارد ريزش موي دائمي نمايد.